Nowy parlament, stary porządek. Wybory w Kazachstanie

24.08.2026

Rezultatem przeprowadzonych 23 sierpnia wyborów parlamentarnych w Kazachstanie jest formalne skonsolidowanie władzy prezydenta. Legislatywa wyłoniona po reformie sposobu głosowania nie będzie miała większego znaczenia w polityce państwa.

Przedterminowe wybory wieńczą proces reform ustrojowych przeprowadzonych wiosną br., w wyniku których zrezygnowano z bikameralnego parlamentu na rzecz jednej izby – Kurułtaju – liczącej 145 deputowanych wybieranych z ogólnokrajowej listy. W wyborach wzięło udział siedem koncesjonowanych i lojalnych wobec prezydenta Kasyma-Żomarta Tokajewa partii, w tym deklarująca jako cel ułatwianie realizacji jego polityki Adilet, w której struktury została włączona wcześniej dominująca w systemie politycznym Kazachstanu partia Amanat. Udział opozycji w wyborach został zablokowany z wykorzystaniem aparatu administracyjnego (odmowy rejestracji) i zmian prawnych (np. brak możliwości startu kandydatów niezależnych), połączonych z represjonowaniem krytyków obozu rządzącego i niezależnych mediów. Wybory nie mają więc realnego przełożenia na politykę państwa i zostały przeprowadzone w celu formalnej legitymizacji i konsolidacji władzy Tokajewa, któremu reformy otworzyły możliwość ubiegania się o kolejną kadencję. Zgodnie z lipcowym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego reformy „wyzerowały” dotychczasowe dwie kadencje prezydenta. W związku z tym nie należy spodziewać się zmian dotychczasowego kursu polityki zagranicznej Kazachstanu. Ze względu na sytuację wewnętrzną staje się on jednak coraz trudniejszym partnerem – także dla UE, którą interesuje współpraca z Kazachstanem m.in. w zakresie transportu i surowców.

Więcej na temat reformy konstytucyjnej w Kazachstanie pisała Stefania Kolarz