11. szczyt Mechanizmu Współpracy Trójstronnej Cypru, Egiptu i Grecji
8 września br. w Al-Alamajn odbyło się spotkanie prezydentów Egiptu Abda al-Fattaha as-Sisiego i Cypru Nikosa Christodulidisa oraz premiera Grecji Kiriakosa Mitsotakisa w ramach Mechanizmu Współpracy Trójstronnej – platformy regionalnej skupionej na kwestiach energetycznych, morskich i bezpieczeństwa.
Podstawą współpracy w ramach Mechanizmu są obawy jego członków przed aspiracjami Turcji, której prezydent Recep Tayyip Erdoğan, odwołując się do osmańskich resentymentów, podważa porządek międzynarodowy we wschodniej części Morza Śródziemnego. Trzy państwa w deklaracji końcowej główny nacisk położyły na poszanowanie zasad Konwencji NZ o prawie morza z 1982 r. Na jej podstawie w poprzednich latach dokonały rozgraniczenia między sobą większości spornych obszarów morskich, niwecząc tureckie próby jednostronnego przejęcia części z nich i tym samym odcięcia Grecji od Cypru i Egiptu. Niepowodzenie Turcji umożliwia im rozwój współpracy przy zaopatrzeniu UE w energię. W 2028 r. ma się zacząć budowa interkonektora GREGY – podmorskiego kabla długości 954 km do importu z Egiptu do Grecji do 3000 MW energii odnawialnej. Wtedy też ruszyć ma eksploatacja cypryjskiego złoża gazowego Kronos, które poprzez połączenie z istniejącą infrastrukturą egipskich pól ma przesyłać gaz do skraplarni w Damietcie. Stamtąd byłby on przewożony gazowcami do greckich terminali LNG i zasilałby Wertykalny Korytarz Gazowy UE. Trzy państwa prowadzą także – od lat z udziałem Francji, która jest sprzymierzona z Grecją i niechętna Turcji – cykliczne ćwiczenia sił morskich i lotniczych.
O sporach między Grecją a Egiptem o status klasztoru św. Katarzyny na Synaju pisał Jakub Pieńkowski
