Zwrot w sprawie ceł a państwa rozwijające się

02.03.2026

Brak możliwości dalszego nakładania ceł horyzontalnych ogranicza potencjał wykorzystywania kwestii handlowych jako narzędzia nacisku przez USA. Dla państw rozwijających się oznacza to jednak powrót niepewności w globalnej polityce handlowej.

W ostatnich miesiącach presja celna towarzyszyła rozmowom o przyszłości relacji handlowych z kluczowymi partnerami USA, m.in. Wietnamem, Indiami, Malezją czy Indonezją. Wyrok SN USA oznacza wycofanie amerykańskich ceł horyzontalnych, ale nie cofa skutków politycznych i gospodarczych już zawartych porozumień. USA zachowuje przy tym narzędzia pozwalające na dalszą presję. Nowe podstawy prawne będą jednak bardziej wymagające formalnie, a cłami obejmowane będą konkretne produkty, a nie cały import z wybranych krajów. Wyrok wzmacnia instytucjonalne ograniczenia władzy wykonawczej, ale nie eliminuje strukturalnej asymetrii w relacjach handlowych między USA a gospodarkami rozwijającymi się, którą USA nadal będą starały się wykorzystywać.

Jednym z krótkoterminowych skutków wyroku SN USA jest względna poprawa pozycji Chin wobec innych eksporterów do USA. Zniesienie ceł horyzontalnych utrudni poddawanie ich szczególnej presji przez władze amerykańskie, przynajmniej tymczasowo zbliżając warunki dostępu do rynku Stanów Zjednoczonych dla chińskich i innych producentów. Dla krajów rozwijających się bliższych politycznie USA oznacza to powrót do bardziej wyrównanej konkurencji z ChRL.