Zmiana premiera po wyborach uzupełniających do Izby Gmin

23.06.2026

Sukces kampanii wyborczej laburzystowskiego burmistrza Wielkiego Manchesteru Andy’ego Burnhama w okręgu Makerfield, opartej m.in. na postulacie zmiany premiera, wymusił 22 czerwca br. dymisję Keira Starmera.

18 czerwca Burnham zdobył 54,8% głosów, podczas gdy kandydaci Partii Reformy i skrajnie prawicowego ugrupowania Restore Britain odpowiednio 34,5% i 6,9%. Biorąc pod uwagę bezprecedensową skalę porażki laburzystów w wyborach samorządowych z 7 maja br. (również w Makerfield), zwycięstwo to zademonstrowało potencjał Burnhama w rywalizacji z antyestablishmentową prawicą i lewicą. Dymisja Starmera jest konsekwencją narastającego niemal od momentu objęcia przez niego władzy kryzysu wokół m.in. polityk: budżetowej, obronnej, klimatycznej i migracyjnej, a także relacji z UE i USA. W trakcie kampanii w Makerfield autorytet premiera dodatkowo osłabiła dymisja ministra obrony w związku z niezdolnością rządu do zapewnienia odpowiedniego finansowania sił zbrojnych. Skala sukcesu Burnhama ograniczyła jego rywalom partyjnym pole manewru i otworzyła mu drogę do objęcia przywództwa przez aklamację. Burnham sygnalizował chęć zacieśnienia relacji z UE, jednak rywalizacja o mandat w probrexitowym okręgu zmusiła go do wycofania się z części własnych postulatów w tym zakresie. Partia Pracy nadal będzie musiała równoważyć oczekiwania proeuropejskiego elektoratu wielkomiejskiego z potrzebą utrzymania i odzyskiwania poparcia w probrexitowych regionach postindustrialnych, szczególnie podatnych na przekaz Partii Reformy.

O konsekwencjach wzrostu poparcia dla sil antyestablishmentowych w polityce brytyjskiej pisał Przemysław Biskup