Sekretarz Pete Hegseth zapowiedział przeprowadzenie EPR na spotkaniu ministrów obrony NATO w czerwcu br. jako ważny element koncepcji tzw. NATO 3.0. Jeszcze w maju do mediów trafiały szczegóły cięć w zaawansowanych zdolnościach USA w Europie, a przewidzianych do wsparcia NATO w razie kryzysu lub wojny z Rosją (zob. zestawienie w Tabeli). W ostatnich miesiącach prezydent Donald Trump zaznaczał jednak, że proces tych redukcji jest otwarty i możliwe są dalej idące kroki niż już ujawnione. USA jesienią 2025 r. zakończyły rotację brygady powietrzno-szturmowej w Rumunii, a w maju br. zadecydowały o wycofaniu pułku kawalerii i kilku jednostek stale obecnych w Niemczech, wstrzymaniu rotacji brygady pancernej do Polski (4 tys. żołnierzy) i oddziałów na Litwie oraz rezygnację z planu dodatkowego batalionu artylerii rakietowej w Europie. Nowymi elementami sytuacji są też sugestie Trumpa o przerzucie 5 tys. żołnierzy wojsk lądowych USA do Polski i dwustronne negocjacje na temat ich stałego bazowania. Dla Polski najkorzystniejszym scenariuszem byłoby wznowienie rotacji brygady pancernej (poza nią obecna jest teraz rotacja drugiej brygady, razem z innymi siłami liczącymi ok. 5–6 tys. żołnierzy), przerzucenie na nasze terytorium części sił z Niemiec oraz nadanie obecności jednostek USA w RP stałego charakteru. W EPR zapewne zostaną przeanalizowane i te opcje, ale niepewne jest ich potwierdzenie i wcielenie w życie. Zwracają uwagę niesłabnąca presja Pentagonu na szybkie i duże cięcia sił na kontynencie oraz niejasne stanowiska Białego Domu i Dowództwa Sił USA w Europie. Obecnie jednoznaczne jest tylko poparcie wpływowych członków Kongresu dla utrzymania na kontynencie wiarygodnych sił i odstraszania USA. Ponadto rekomendacje EPR nie będą jeszcze równoznaczne z finałem negocjacji USA z Polską w bieżącym roku.

O wyzwaniach koncepcji tzw. NATO 3,0 i przebiegu szczytu w Ankarze pisał Artur Kacprzyk