Pełnoskalowa wojna Rosji przeciwko Ukrainie oraz rosnąca presja militarna i hybrydowa na państwa UE i NATO uczyniły Region Morza Bałtyckiego jednym z kluczowych obszarów bezpieczeństwa w Europie. Jego położenie między przestrzenią euroatlantycką a Rosją sprawia, że jest to jedno z głównych pól konfrontacji, gdzie bliska obecność sił NATO i Rosji zwiększa ryzyko eskalacji. Kontrola nad Bałtykiem bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo wschodniej i północnej flanki NATO oraz determinuje dostęp do Morza Północnego, Arktyki i Atlantyku — szlaków kluczowych dla wzmocnienia sojuszniczego i komunikacji morskiej.

Przystąpienie Finlandii i Szwecji do NATO sprawiło, że Morze Bałtyckie stało się niemal wewnętrznym akwenem Sojuszu. Zmiana ta wzmacnia obronę regionalną, ale jednocześnie zwiększa znaczenie regionu w rosyjskim planowaniu strategicznym. Na środowisko bezpieczeństwa wpływają także wojna w Ukrainie, napięcia w relacjach transatlantyckich, operacje hybrydowe Rosji oraz rosnąca aktywność Chin w Arktyce i na Bałtyku. Jednocześnie region stał się ważnym obszarem polityk UE dotyczących energii, klimatu, ochrony infrastruktury i odporności.

W BSR znajduje się kluczowa infrastruktura — szlaki żeglugowe, sieci energetyczne, gazociągi, terminale LNG, porty i podmorskie kable — co czyni go obszarem o fundamentalnym znaczeniu dla odporności NATO i UE. Przyszłe bezpieczeństwo regionu zależeć będzie od kierunku rosyjskiej strategii, poziomu zaangażowania USA w Europie, rozwoju współpracy obronnej UE, postępu technologicznego oraz równowagi między bezpieczeństwem, rozwojem gospodarczym i ochroną środowiska.

Raport analizuje, jak od 2022 roku zmieniło się środowisko bezpieczeństwa BSR w wymiarze militarnym, hybrydowym, energetycznym i środowiskowym. Ocena obejmuje reakcje NATO, UE i współpracy regionalnej, analizę roli partnerów transatlantyckich oraz identyfikację priorytetów w zakresie wzmacniania zdolności obronnych, ochrony infrastruktury krytycznej i budowania odporności. Raport odpowiada również na pięć kluczowych pytań dotyczących przyszłej trajektorii bezpieczeństwa regionu, wpływu inicjatyw NATO/UE, roli aktorów regionalnych i transatlantyckich, głównych czynników kształtujących bezpieczeństwo oraz najskuteczniejszych działań wzmacniających odstraszanie i obronę.

To kompleksowe opracowanie przedstawiono w raporcie (Un)safe Waters: The Baltic Sea Region and the Redefinition of Security in Europe — zachęcam do lektury pełnej wersji, aby zgłębić wnioski i lepiej zrozumieć, jak Morze Bałtyckie redefiniuje europejski krajobraz bezpieczeństwa.

Miłej lektury!