W ramach wstępnego porozumienia z 14 czerwca Stany Zjednoczone czasowo uchyliły kluczowe sankcje na sektor naftowy. Licencja ogólna X z 21 czerwca pozwala przez dwa miesiące na wydobycie, transport, sprzedaż i zakup irańskiej ropy oraz produktów petrochemicznych, a także na świadczenie usług – w tym ubezpieczeniowych i transportowych – nawet z udziałem statków objętych sankcjami. Dopuszcza też transakcje finansowe w dolarach z irańskimi firmami znajdującymi się na listach sankcji, również antyterrorystycznych, co osłabia narzędzia walki z finansowaniem terroryzmu. Większość irańskich podmiotów naftowych sankcjonowanych przez USA jest też objęta restrykcjami za działalność terrorystyczną, bo dochody z ropy wspierają jej finansowanie. Mimo szerokiego zakresu licencji biznes prawdopodobnie zachowa ostrożność. Tymczasowy charakter licencji oznacza ryzyko powrotu sankcji w razie fiaska negocjacji, a restrykcje UE i Wielkiej Brytanii pozostają w mocy. Firmy mogą obawiać się konsekwencji prawnych i szkód reputacyjnych. Mało prawdopodobne, by licencja znacząco zwiększyła irański eksport ropy – Iran już wcześniej go odbudował dzięki sieci pośredników i flocie cieni kierującej surowiec głównie do Chin. Przyznanie Iranowi tak szerokich ustępstw staje się politycznym obciążeniem dla administracji prezydenta Trumpa w obliczu zbliżających się wyborów połówkowych.

Analiza przygotowana we współpracy z Marią Kaczmarską