Kazachstan zachęca Organizację Państw Turkijskich do zacieśnienia więzi z Rosją

13.11.2026

Wysunięta przez prezydenta Kazachstanu propozycja nadania Rosji statusu obserwatora przy Organizacji Państw Turkijskich (OPT) wywołała entuzjastyczną reakcję rosyjskich władz i konsternację pozostałych członków organizacji.

30 października Kasym Żomart-Tokajew bez wstępnego uzgodnienia z pozostałymi członkami OPT (Azerbejdżanem, Kirgistanem, Tadżykistanem, Turcją i Uzbekistanem) zaproponował pogłębienie współpracy z Rosją, uzasadniając to spodziewanymi korzyściami dla organizacji, w tym wzmocnieniem jej międzynarodowej pozycji. Eksperci kwestionują jednak tę logikę, wyrażając obawy, że większe zaangażowanie tego państwa zniechęci m.in. UE do współpracy z państwami OPT, a w propozycji upatrują dążenia do poprawy relacji dwustronnych Kazachstanu z Rosją. Niejasna jest też podstawa zacieśniania współdziałania – w mediach pojawiają się informacje o statusie obserwatora (uczestnictwa bez decydowania, jak Cypr Północny, Turkmenistan i Węgry – te ostatnie uzyskały status, zanim wprowadzono wymóg uznania języka turkijskiego za urzędowy w danym państwie) lub o formacie OPT+ (szczyty głów państw lub szefów MSZ), ale Rosja nie spełnia warunków tego pierwszego (uznania języka turkijskiego lub pokrewnego za urzędowy w całym państwie, jest tak tylko w regionach – Ałtaju, Baszkirii, Chakasji, Jakucji, Tatarstanie, Tuwie), a ponadto nasila represje wobec imigrantów, co dotyka przede wszystkim obywateli Kirgistanu, Tadżykistanu i Uzbekistanu. W najbliższym czasie trudno więc oczekiwać formalizacji relacji OPT i Rosji, a konsekwencją kazachskiej inicjatywy mogą być większe tarcia w organizacji i – już uwidoczniony – wzrost niezadowolenia społecznego, wyrażany m.in. przez organizacje reprezentujące narody turkijskie w Rosji, obawiające się, by władze centralne nie przejęły prowadzonych przez nie relacji z państwami turkijskimi.