Deficyt finansowania brytyjskiej obrony

02.07.2026

Opublikowany 1 lipca br. obronny plan inwestycyjny (DIP) określa zakres finansowania dla celów wskazanych w Strategicznym przeglądzie obronnym (SDR) z czerwca ub.r. Przewidziany w DIP wzrost wydatków do 2030 r. jest jednak o ok. połowę mniejszy od postulowanych przez Ministerstwo Obrony 28 mld funtów.

W roku budżetowym 2025/2026 brytyjski budżet obronny wynosi 68,3 mld funtów, podczas gdy na samą obsługę długu publicznego państwo to przeznacza o ponad połowę więcej środków, a na wydatki socjalne – ok. pięciokrotnie więcej. Przy zadłużeniu publicznym przekraczającym 95% PKB kluczowym wyzwaniem jest zatem tworzenie konsensu społecznego na rzecz dofinasowania obrony kosztem wydatków socjalnych. DIP koncentruje dostępne środki finansowe na inwestycjach w zakresie odstraszania nuklearnego, produkcji amunicji, systemów autonomicznych, sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa. Oznacza to jednak mniejsze nakłady m.in. na podnoszenie gotowości bojowej, liczebność sił zbrojnych i infrastrukturę. DIP zakłada redukcję kosztów obrony m.in. poprzez zastąpienie części okrętów eskortowych systemami autonomicznymi (których skuteczność bojowa nie została dotąd potwierdzona na północnym Atlantyku) i odłożeniem modernizacji 14 tys. mieszkań wojskowych (mimo wieloletnich problemów z rekrutacją i utrzymaniem personelu z powodu złych warunków zakwaterowania). Przewidziany w DIP udział wydatków obronnych w PKB na poziomie 2,69% w 2030 r. pozostaje wyraźnie poniżej realistycznej trajektorii osiągniecia celu NATO wynoszącego 5% PKB na wydatki obronne, w tym co najmniej 3,5% PKB na bezpośrednie wydatki wojskowe do 2035 r. W latach 2021–2025 wśród członków NATO Wielka Brytania spadła pod względem udziału wydatków obronnych w PKB z 3. na 14. miejsce, przy braku realistycznych perspektyw odwrócenia tego trendu.